Νεότερη εξέλιξη στον τομέα της διαγνωστικής υπερηχογραφίας, για τη διερεύνηση παθήσεων της ενδομητρικής κοιλότητας, αποτελεί η τρισδιάστατη διακολπική υδροϋστερουπερηχογραφία (3D-sono-u/s). Η μέθοδος αυτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ανεύρεση ενδομητρικών πολυπόδων, ινομυωμάτων, υπερπλασίας ενδομητρίου και συμφύσεων της ενδομητρικής κοιλότητας. Σύμφωνα με την μέθοδο αυτή, μέσω ενδοτραχηλικού καθετήρα διατείνεται η ενδομητρική κοιλότητα με φυσιολογικό ορό και αξιολογείται με ακρίβεια η ενδομητρική κοιλότητα για τυχόν παθολογία της. Η μέθοδος αυτή είναι εφάμιλλη της διαγνωστικής υστεροσκόπησης, απαιτείται πολύ λιγότερο κόστος, μικρότερη ταλαιπωρία της ασθενούς και γίνεται σε βάση εξωτερικού ιατρείου χωρίς αναισθησία ή αναλγησία.

 

 




Ινομυώματα στην κοιλότητα της μήτρας - υποβλεννογόνια ινομυώματα

Τι είναι;

Τα υποβλεννογόνια ινομυώματα είναι καλοήθεις όγκοι της μήτρας και ανάλογα με τον βαθμό προβολής τους μέσα στην κοιλότητα της μήτρας ταξινομούνται ως εξής:

ΤΥΠΟΣ 0 (το ινομύωμα προβάλλει μέσα στην κοιλότητα της μήτρας)
ΤΥΠΟΣ Ι (το ινομύωμα προβάλλει με ποσοστό μεγαλύτερο του 50% μέσα στην κοιλότητα της μήτρας)
ΤΥΠΟΣ ΙΙ (το ινομύωμα προβάλλει με ποσοστό μικρότερο του 50% μέσα στην κοιλότητα της μήτρας)

Συμπτώματα
Τα υποβλεννογόνια ινομυώματα μπορεί να σχετίζονται με έντονα – θορυβώδη συμπτώματα αιμορραγίας με επακόλουθο αναιμία και αυξημένο ποσοστό αποβολών.

Διάγνωση – θεραπεία
Ιδανικότερη διαγνωστική μέθοδος για τον εντοπισμό των υποβλεννογόνιων ινομυωμάτων αποτελεί η τρισδιάστατη σονο- υπερηχογραφία. Με την μέθοδο αυτή οριοθετείται η σχέση των ινομυωμάτων αυτών με την ενδομητρική κοιλότητα, ελέγχεται με αντικειμενικότητα η διείσδυσή τους σε αυτήν και λαμβάνεται μέριμνα για το είδος της χειρουργικής επέμβασης που θα ακολουθηθεί (χειρουργική υστεροσκόπηση, λαπαροσκόπηση, λαπαροτομία).

(Pubmed – International Journal of Gynaecology and Obstetrics – 2007 – Kalmantis K.)

 Υποβλεννογόνιος Ινομυοματώδης πυρήνας

 

Ενδομητρικοί πολύποδες

Τι είναι;

Οι πολύποδες του ενδομητρίου είναι μικρά μορφώματα – κατά κανόνα καλοήθη – μέσα στην κοιλότητα της μήτρας (ενδομήτριο). Περίπου 5% των πολυπόδων του ενδομητρίου σχετίζονται με κακοήθεια κυρίως σε εμμηνοπαυσιακές γυναίκες.
Ένας πολύποδας μπορεί να εκφύεται από ένα σημείο της κοιλότητας της μήτρας ή να έχει πλατιά βάση και να προεξέχει μέσω του τραχήλου στον κόλπο.

Συμπτώματα
Συνήθως δεν προκαλούν συμπτώματα. Ανάλογα, όμως, με το μέγεθός τους, το οποίο μπορεί να κυμαίνεται από λίγα χιλιοστά έως και εκατοστά του μέτρου, μπορεί να προκαλούν ανώμαλη αιμορραγία στην περίοδο, παράταση του χρόνου της περιόδου και αιμορραγία μετά από σεξουαλική επαφή.

Διάγνωση
Με τον υπερηχογραφικό έλεγχο. Η τρισδιάστατη σονο-υπερηχογραφία υπερτερεί,έναντι της συμβατικής υπερηχογραφίας γιατί δίνει χρήσιμες πληροφορίες για τον ακριβή εντοπισμό του στην κοιλότητα της μήτρας, για τις πραγματικές του διαστάσεις και καταφέρνει να απεικονίζει τον όγκο που καταλαμβάνει ο πολύποδας σε κυβικά εκατοστά διαχωρίζοντάς τον από άλλες παθολογικές καταστάσεις όπως είναι η υπερπλασία του ενδομητρίου.

Θεραπεία
Ο ενδομητρικός πολύποδας πρέπει να αφαιρείται με χειρουργική υστεροσκόπηση προκειμένου να επιτευχθεί η πλήρης εξαίρεση αυτού και της βάσης του, να μειωθούν τα ποσοστά υποτροπής και να αποφευχθούν δυσάρεστες επιπλοκές.

 

Ενδομητρικός πολύποδας

 

Υπερπλασία του ενδομητρίου

Τι είναι;

Είναι η αύξηση του πάχους της κοιλότητας της μήτρας (ενδομήτριο) πέραν των καθορισμένων ορίων που είναι για την αναπαραγωγικής ηλικίας γυναίκα τα 14 χιλιοστά και για την γυναίκα εμμηνοπαυσιακής ηλικίας τα 5 χιλιοστά. Η πάχυνση αυτή του ενδομητρίου οφείλεται σε αύξηση του αριθμού και του μεγέθους των αδένων του ενδομητρίου.

Ταξινόμηση
Ι. Απλή υπερπλασία ενδομητρίου
ΙΙ. Σύνθετη υπερπλασία ενδομητρίου
ΙΙΙ. Άτυπη υπερπλασία

Αιτιολογία
Οι υπερπλασίες του ενδομητρίου προκαλούνται από τα υψηλά επίπεδα οιστρογόνων στο ενδομήτριο χωρίς να υπάρχει η προστατευτική δράση της προγεστερόνης. Η οιστρογονική αυτή επίδραση μπορεί να διαρκέσει μικρό χρονικό διάστημα ( κύκλος χωρίς ωορρηξία) και για μεγάλο (εξωγενής χορήγηση οιστρογόνων). Υπερπλασία του ενδομητρίου μπορεί να παρατηρηθεί τόσο σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας όσο και σε γυναίκες εμμηνοπαυσιακές.

Συμπτώματα
Αιμορραγία από την μήτρα, παράταση του χρόνου της περιόδου και αιμορραγία στην εμμηνόπαυση.
Διάγνωση
Το σημαντικότερο είναι να διακριθεί η υπερπλασία του ενδομητρίου από τον καρκίνο ενδομητρίου. Διαγνωστική εξέταση που προτιμάται είναι η τρισδιάστατη υπερηχογραφία.

Η 3-D υπερηχογραφία δίνει ακριβείς και αντικειμενικές πληροφορίες για το πάχος και τον όγκο της ενδομητρικής κοιλότητας. Κατά αυτόν τον τρόπο παίζει καθοριστικό ρόλο στη διάγνωση των ανωμαλιών του ενδομητρίου, θέτοντας την υποψία για αρχόμενη κακοήθεια. (ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ, τομ. 8, τευχ.2, σελ. 75-85, 2011 – Καλμαντής.)

Κατόπιν αυτού, γίνεται διαγνωστική απόξεση του ενδομητρίου και τα ξέσματα στέλνονται για ιστολογική εξέταση.

Θεραπεία
Σε περιπτώσεις απλής υπερπλασίας, ανεξάρτητα ηλικίας, αρκεί η χορήγηση σκευασμάτων προγεστερόνης.
Σε περιπτώσεις σύνθετης ή και άτυπης υπερπλασίας, σε αναπαραγωγικής ηλικίας γυναίκες, κρίνεται απαραίτητη η χορήγηση σκευασμάτων προγεστερόνης σε μεγάλη δοσολογία για μακρύ χρονικό διάστημα. Μετά από ένα τρίμηνο, πρέπει να ελεγχθεί η γυναίκα με τρισδιάστατη υπερηχογραφία, υστεροσκόπηση και λήψη βιοψιών ενδομητρίου.
Η χειρουργική αφαίρεση της μήτρας αποτελεί την μοναδική εναλλακτική θεραπευτική λύση σε αποτυχία συντηρητικής αγωγής, σε γυναίκες εμμηνοπαυσιακής ηλικίας με σύνθετη ή άτυπη υπερπλασία ή όταν η ασθενής επιθυμεί την πλήρη εξάλειψη των πιθανοτήτων κακοήθειας του ενδομητρίου.

 

Ενδομητρικές συμφύσεις

Τι είναι;

Οι ενδομητρικές συμφύσεις είναι ινώδεις ταινίες που καλύπτουν μέρος ή και όλη την ενδομητρική κοιλότητα της μήτρας. Ανάλογα με το πάχος τους και την έκταση που καταλαμβάνουν χωρίζονται σε κατηγορίες και βάσει αυτών ορίζεται και η αντιμετώπισή τους.

Άιτια
Οι αποξέσεις της μήτρας και φλεγμονές της κοιλότητας της μήτρας (ενδομητρίτιδες). Αποτέλεσμα αυτών των καταστάσεων είναι η απουσία περιόδου και η διάταση της ενδομητρικής κοιλότητας με αίμα (αιματόμητρα), οι καθ’ έξιν αποβολές και οι διαταραχές της γονιμοποιητικής ικανότητας.

Διάγνωση
Παλαιότερα, για τη διάγνωση των ενδομητρικών συμφύσεων, χρησιμοποιούνταν η υστεροσαλπιγγογραφία και η υστεροσκόπηση. Τα τελευταία χρόνια, τα δεδομένα έχουν αλλάξει. Χρησιμοποιείται η τρισδιάστατη σονο-υπερηχογραφία όπου χωρίς ταλαιπωρία και χωρίς ιδιαίτερη οικονομική επιβάρυνση της ασθενούς, τίθεται η διάγνωση. Η τρισδιάστατη σονο-υπερηχογραφία, όταν εκτελείται από έμπειρο γυναικολόγο – υπερηχογραφιστή μπορεί να επιβεβαιώσει την ύπαρξη των συμφύσεων και να δώσει αντικειμενικές πληροφορίες για τη μορφολογία τους, το ακριβές μέγεθός του (διαστάσεις, όγκο σε κυβικά εκατοστά) και τη σχέση τους με την ενδομητρική κοιλότητα της μήτρας. Το κυριότερο όμως πλεονέκτημα της νέας αυτής υπερηχογραφικής μεθόδου έναντι των άλλων συμβατικών απεικονιστικών μεθόδων είναι ότι μπορεί να διαχωρίσει τις συμφύσεις από μικρούς ενδομητρικούς πολύποδες. Έτσι καθορίζεται η ανάλογη χειρουργική αντιμετώπιση.

Θεραπεία ενδομητρικών συμφύσεων
Οι ενδομητρικές συμφύσεις αντιμετωπίζονται μόνο με χειρουργική υστεροσκόπηση (είτε με υστεροσκοπικό ψαλίδι, είτε με ρεζεκτοσκοπική χειρουργική. Η επιλογή του κατάλληλου οργάνου, εξαρτάται από τις συνήθειες του χειρουργού και από την κατηγορία των συμφύσεων.