Τι είναι η εξωσωματική γονιμοποίηση;

Τι είναι η εξωσωματική γονιμοποίηση
Σε ποιες γυναίκες εφαρμόζεται
Μέθοδοι
Στάδια
Ποσοστά επιτυχίας


Τι είναι

Είναι η διαδικασία κατά την οποία τα γεννητικά κύτταρα της γυναίκας (ωάρια) γονιμοποιούνται από τα γεννητικά κύτταρα του άνδρα (σπερματοζωάρια) στο περιβάλλον του εργαστηρίου (αντί στις σάλπιγγες της γυναίκας.

Σε ποιες γυναίκες εφαρμόζεται η εξωσωματική γονιμοποίηση;

Στις γυναίκες εκείνες που αντιμετωπίζουν πρόβλημα υπογονιμότητας ή o σύζυγόs τους ή σ’ εκείνες που παρουσιάζουν ανεξήγητη υπογονιμότητα. Η εξωσωματική γονιμοποίηση αποτελεί την καλύτερη λύση για την επίτευξη εγκυμοσύνης όταν έχουν αποτύχει προσπάθειες φυσικής σύλληψης ή προσπάθειες σπερματεγχύσεων.

Ποιες είναι οι μέθοδοι εξωσωματικής γονιμοποίησης;

1.    Η κλασσική εξωσωματική γονιμοποίηση (I.V.F.). Στην περίπτωση αυτή τα σπερματοζωάρια έρχονται σε επαφή με το ωάριο χωρίς καμία άλλη παρέμβαση και ένα από τα σπερματοζωάρια γονιμοποιεί το ωάριο.
2.    Μικρογονιμοποίηση (I.C.S.I.). Στην περίπτωση αυτή γίνεται γονιμοποίηση ενός ωαρίου από ένα σπερματοζωάριο με την βοήθεια όμως του εμβρυολόγου, ο οποίος με ειδικούς χειρισμούς παρεμβαίνει για να τοποθετήσει ένα σπερματοζωάριο μέσα στο ωάριο (ενδοωαρική έγχυση σπερματοζωαρίου). Η μέθοδος αυτή εφαρμόζεται όταν τίθεται στο ζευγάρι πρόβλημα ανδρικής υπογονιμότητας (χαμηλός αριθμός, χαμηλή κινητικότητα και ανώμαλη μορφολογία του σπερματοζωαρίου).

Ποια τα στάδια της εξωσωματικής γονιμοποίησης;

1ο στάδιο: ορμονική διέγερση των ωοθηκών της γυναίκας με φαρμακευτικά σκευάσματα για την ανάπτυξη πολλών ωοθυλακίων. Η χρονική διάρκεια του σταδίου αυτού ορίζεται από το πρωτόκολλο που θα ακολουθήσει ο ιατρός βάσει των ιδιαιτεροτήτων του κύκλου και του ιστορικού της γυναίκας. Στο στάδιο αυτό, παρακολουθείται η γυναίκα (κάθε 2 – 3 μέρες) με υπερηχογραφικό έλεγχο και ορμονικές εξετάσεις.

2ο στάδιο: πρόκληση της τελικής ωρίμανσης των ωαρίων. Γίνεται μία ένεση βραδυνή την κατάλληλη χρονική στιγμή (βάσει υπερηχογραφημάτων και ορμονικών προσδιορισμών)  η οποία θα προγραμματίσει την τελική ωρίμανση των ωαρίων και την ωοθυλακιορρηξία.

3ο στάδιο: λήψη των ωαρίων (ωοληψία). Γίνεται με διακολπική παρακέντηση υπό συνεχή υπερηχογραφική καθοδήγηση.Διαρκεί περίπου 15 λεπτά και είναι ανώδυνη γιατί πραγματοποιείται υπό μέθη.
Παράλληλα γίνεται και συλλογή σπέρματος (σπερμοληψία). Σε περιπτώσεις ανεπαρκών σπερματοζωαρίων (αζωοσπερμία), προτείνεται βιοψία όρχεων.

4ο στάδιο: γονιμοποίηση των ωαρίων από τα σπερματοζωάρια στο εργαστήριο. Την επόμενη ημέρα, ο εμβρυολόγος ελέγχει και καταγράφει τα ποσοστά των φυσιολογικών γονιμοποιημένων εμβρύων. Μετά τη γονιμοποίηση, τα έμβρυα καλλιεργούνται για 2 – 6 μέρες, έως το στάδιο της βλαστοκύστης.

5ο στάδιο: εμβρυομεταφορά. Είναι μια ανώδυνη διαδικασία όπου ο ιατρός, μέσω ενός ειδικού λεπτού καθετήρα μεταφέρει τα καλύτερης ποιότητας έμβρυα μέσα στην κοιλότητα της μήτρας. Η εμβρυομεταφορά γίνεται 2 – 6 μέρες μετά την ωοληψία.

Δύο εβδομάδες μετά την εμβρυομεταφορά, γίνεται έλεγχος της εγκυμοσύνης με μέτρηση της ορμόνης β-χοριακής γοναδοτροπίνης. Τέσσερις εβδομάδες μετά την εμβρυομεταφορά, ελέγχεται με διακολπικό υπερηχογράφημα η ύπαρξη του σάκου της εγκυμοσύνης μέσα στην μήτρα.

Ποια είναι τα ποσοστά επιτυχίας στην εξωσωματική γονιμοποίηση;

Είναι μια εύλογη ερώτηση η οποία δεν μπορεί να απαντηθεί με ακρίβεια. Οι σύγχρονες μονάδες εξωσωματικής γονιμοποίησης διακρίνονται για τα αρκετά υψηλά ποσοστά επιτυχιών λόγω της εμπειρίας και της σύγχρονης γνώσης των στελεχών τους στις τελευταίες εξελίξεις στον τομέα της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Η διέγερση των ωοθηκών με φάρμακα νέας γενιάς  εξασφαλίζουν το μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα με τις όσο το δυνατόν μικρότερες παρενέργειες (σύνδρομο υπερδιέγερσης των ωοθηκών, ψυχολογικό και οικονομικό κόστος).Οι σύγχρονες εμβρυολογικές εξελίξεις (βλαστοκύστεις, προεμφυτευτική γενετική διάγνωση, κατάψυξη ωαρίων) αλλά κυρίως η εξατομίκευση της θεραπείας για κάθε γυναίκα ξεχωριστά έχουν οδηγήσει σε αυξημένα ποσοστά κύησης (40% - 72%).